છત્તીસગઢના બસ્તરની ‘વિશાળકાય’ અને ‘ખાટી-મીઠી’ આમલી!
ગુજરાતમાં આપણે સૌએ ખાટી આમલીનો સ્વાદ તો ચાખ્યો જ હશે, પણ બસ્તરના પ્રવાસમાં એક અલગ જ અનુભવ થયો!
જ્યારે અમે છત્તીસગઢના બસ્તર જિલ્લાના જગદલપુરમાં એક ઘરે ગયા હતા ત્યાં આજુબાજુ વિશાળકાય ખાટી આમલીના વૃક્ષો જોવા મળ્યા હતા. ઝાડ પરથી સીધી આમલી તોડીને ખાધી તો તેનો સ્વાદ એકદમ ખાટો-મીઠો અને સ્વાદિષ્ટ હતો. આજ સુધી ગુજરાતમાં જે ખાટી આમલી ખાધી હતી એનાથી આનો સ્વાદ કંઈક અલગ જ અને તાજગીભર્યો હતો.
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે આટલા વિશાળકાય આમલીના વૃક્ષોનો ઇતિહાસ શું છે?
ઇતિહાસ તપાસતા જાણવા મળે છે કે બસ્તરના વિસ્તારોમાં અને જંગલોમાં જોવા મળતા આ આમલીના વૃક્ષો કોઈએ હાલમાં ખેતી માટે નથી રોપ્યા. આ વૃક્ષો સદીઓ જૂના છે અને અહીંના પ્રાકૃતિક જંગલનો જ એક અભિન્ન ભાગ છે.
સદીઓથી આ વૃક્ષો બસ્તરની આબોહવામાં એટલા ભળી ગયા છે કે આજે તે અહીંના ગાઢ જંગલોમાં કુદરતી રીતે જ ઉગે છે. સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયો પેઢીઓથી આ વૃક્ષોનું જતન કરે છે. જંગલમાંથી આ શુદ્ધ આમલી વીણવી એ આજે પણ આદિવાસી પરિવારોની આજીવિકાનો એક બહુ મોટો સ્ત્રોત છે.
તમને જાણીને ગર્વ થશે કે આજે જગદલપુર એશિયામાં આમલીના સૌથી મોટા ઉત્પાદન અને વેપાર કેન્દ્રોમાંનું એક માનવામાં આવે છે! અહીંના જંગલની આમલીની સાઈઝ અને ગુણવત્તા દેશ-વિદેશમાં પ્રખ્યાત છે.
જો તમે ક્યારેય છત્તીસગઢ કે બસ્તર તરફ આવો, તો પ્રકૃતિના ખોળે ઉછરેલી આ શુદ્ધ અને કુદરતી ખાટી-મીઠી આમલીનો સ્વાદ માણવાનું ચૂકતા નહીં!!
#Bastar#Chhattisgarh#Jagdalpur#Tamarind#Imli#ForestProduce
About The Author
